Osmanlı’da Üretim Standartları: Toplam Kalite Yönetiminin Esnaf Loncalarındaki İzleri

Halime Alkan, Olcay Bektaş

Abstract


Günümüzde kalite standartları, müşteri odaklılık, kayıt kontrolü, yönetimin liderliği ve sorumluluğu, tam katılım, sürekli geliştirme gibi ilkeleriyle Toplam Kalite Yönetimi (TKY) iş dünyasında firmaların kendi kriterlerini belirlemede temel kılavuz niteliği taşımaktadır. Her ne kadar TKY’nin geçmişi 1987’deki kalite güvence standartlarının yayınlanması ile başladığı kabul edilmesine rağmen bu tarihten çok daha eski dönemlerde de TKY benzeri standartlarının izlerine rastlamak mümkündür.

13. yüzyılda ortaya çıkan ve ortaçağ Anadolu’sunun toplumsal ve kültürel yapısını şekillendiren Ahi teşkilatlanmasının bir çeşit devamı olan esnaf loncaları belirli bir iş kolunun üretimi gerçekleştirirken bağlı bulunduğu mesleki birliği ifade etmek için kullanılan bir üretim örgütlenmesidir. Kısaca hammaddelerin temin edilmesinden mamul mal haline gelmesine kadar geçen süre olarak ifade edilebilen üretim süreci, üretimin maliyeti, üretilen ürünlerin kalitesi ve satış koşulları gibi çok daha ayrıntılı bir içeriğe sahiptir. Osmanlı Devleti’nde 15. yüzyıldan itibaren gerek ihtisap kanunnamelerinde gerekse de esnafın kendi nizamnamelerinde düzenlenen bu süreçte esnaf loncaları üretim örgütlenmesi ve ticari ilişkilerin belirleyicisi konumunda yer almıştır. 

Bu çalışmada çok daha eski tarihlerde benzer standartların belirlendiği tespit edilen Osmanlı’da bu yönde çıkarılan ihtisap kanunnamelerinin içeriği analiz edilecek, daha sonra yukarıda açıklanan konulara ilişkin mahkeme kayıtlarında ve ahkam defterlerinde ulaşılan hükümlere yer verilecektir. Ardından aynı noktalar günümüzün TKY standartları ile birlikte ele alınacak ve geçmişte bugünün izleri aranacaktır.

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article