Psikanalitik Bir Okuma Denemesi: Oedipus Kompleksi Işığında Ahmet Haşim

Hayrunisa Topçu

Abstract


Psikanaliz, edebiyat araştırmalarıyla da ilişkilendirilebilecek disiplinlerarası bir alandır. Psikanalizin kurucularından Sigmund Freud’un tıp dünyasına kazandırdığı Oedipus kompleksi genel anlamıyla, üç ile beş yaş arasındaki erkek çocuğun, babasını rakip kabul ederken annesine karşı cinsel arzu duyması şeklinde açıklanabilir. Her çocukta görülen bu durumun ardından, sağlıklı bir ruhsal gelişim devam ettirilirse, kompleksin etkileri ortadan kalkar fakat aksi durumda kompleksin yansımaları yetişkinliğe de sıçrayabilir.

1884 yılında Bağdat’ta doğan Ahmet Haşim’in çocukluğu, babasının memuriyeti nedeniyle Arabistan vilayetlerinde geçmiştir. Kaynaklarda annesine oldukça düşkün olduğu belirtilen Ahmet Haşim sekiz yaşına geldiğinde, annesi vefat eder. Şair bu olaydan sonra hiç bitmeyecek bir anne özlemi içerisine girer ve bu özlemi bazen açıktan bazen de örtük bir şekilde şiirlerinde işlemeye devam eder. Özellikle Piyale isimli kitabının içerisinde yer alan Şi’r-i Kamer isimli şiir serisinde bu özlemin izlerine sıklıkla rastlamak mümkündür. Nitekim sonraki yıllarda da Ahmet Haşim’in kadınlarla olan ilişkileri çirkinlik saplantısı ve aşağılık kompleksi sebebiyle hep sorunlu olmuştur. Bu çalışmada, Ahmet Haşim’in Piyale ve Göl Saatleri isimli çalışmaları Oedipus kompleksi ışığında değerlendirilecektir. Bu bakış açısıyla, onun kadınlarla olan inişli çıkışlı ilişkilerinin ve bu konudaki değişken ruh hallerinin ipuçlarının şairin bilinçaltıyla, özellikle de çocukluğuyla ilişkilendirilebileceği tahmin edilmektedir. Böylelikle hem Ahmet Haşim’in eserlerinin farklı bir bakış açısıyla incelenmesi hem de şairin yaşamıyla yapıtları arasında psikolojik bir bağ kurulması planlanmaktadır. Bu çalışmanın, aynı zamanda psikoloji ile edebiyat arasındaki sıkı ilişkinin bir göstergesi olarak psikanalitik çözümlemeler için örnek oluşturacağı umulmaktadır.  

***

Psychoanalysis is an interdisciplinary field that can be associated with literary research. The Oedipus complex, created by Sigmund Freud the founders of psychoanalysis, can be generally described as a male child between three and five years who has sexual desire for his mother when he accepts his father as a rival. It is possible that this behavior can be seen in every child. If a healthy spiritual development is continued after this condition, the effects of the complex will be disappeared, but in the opposite case the reflections of the complex may go on until adulthood.

Ahmet Haşim, who was born in 1884 in Bagdad, had been to Arabian provinces because of his father's job. In the sources, it is told that that Ahmet Haşim is very fond of his mother. His mother died when he reached the age of eight. The poet begins to yearn for a mother which will never end after this event, and he continues to mention this aspiration in his poems, sometimes clearly and sometimes implicitly. Especially in the poem series named Şi'r-i Kamer, located in the book named Piyale, it is possible to observe the traces of this longing. In this study, Ahmet Haşim's work named Piyale and Göl Saatleri will be evaluated in the light of Oedipus complex. Thus, it is planned that both the works of Ahmet Haşim will be examined from a different point of view, and that a psychological connection will be established between the poet's life and his works.



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article