EDEBİ ELEŞTİRİ KURAMLARI ÇERÇEVESİNDE RAZİYE (1990) FİLMİNİN HİKÂYE ANALİZİ

Mustafa Kemal Sancar

Abstract


Bu çalışmada Yusuf Kurçenli’nin 1990 yılında yönettiği Raziye filminin hikâyesi bir edebi tür olarak ele alınmış ve edebiyat bilimci Mehmet Kaplan’ın hikâye tahlil metotları çerçevesinde analiz edilmiştir. Melih Cevdet Anday’ın 1975 yılında yazdığı aynı adlı romandan uyarlanan film, o dönemde Türk Sinemasında görülmeye başlanan yeni içerik ve biçim denemelerinden biridir. Çalışmada filmin olay örgüsü, karakterleri, üst ve alt metni Mehmet Kaplan’ın hikâye analizlerinde kullandığı kuram ve yöntemler ışığında incelenmiştir. Bu kuramlar “yaratıcı merkezli yaklaşımlar” ve “eser merkezli yaklaşımlar” olarak iki başlık altında belirtilmiiş ve Kaplan’ın analizlerinde bu yaklaşımları ele alış biçimleri ortaya konmuştur. Yaratıcı merkezli yaklaşımlar, metnin analizini yaparken eseri yaratan sanatçının kişisel özelliklerini de bilmeyi ve kullanmayı gerektirir. Eser merkezli bakış açısında ise yalnızca yapıtın nitelikleri ele alınarak analiz yapılmaktadır. Bu çalışmada, bir uyarlama olan Raziye filminin hikâye analizi için -tıpkı Kaplan’ın yaptığı gibi- bu iki metot iç içe kullanılmıştır. Filmde Ali adlı başkarakterin bir Ege köyünde yaşayan dayısının yanına gelmesi ve burada âşık olduğu Vedia ile yaşadıkları anlatılmaktadır. Filmin alt metninde ise aydın-köylü karşılaşmasının ortaya koyduğu Türkiye’ye özgü ve Türk modernleşme fikri dolayımı ile anlaşılabilecek toplumsal durumlar yer almaktadır.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article