TEKSTİL TASARIMINDA BİR AR-GE ÖRNEĞİ: EHL-İ HİREF TEŞKİLATI

Cemile Tuna

Abstract


Türkiye’de sanayileşmenin öncüsü olan tekstil sektörü; yüksek ihracat potansiyeli, sağladığı istihdam ve milli gelirden aldığı payla ülke ekonomisine önemli bir katkı sağlamaktadır. Tekstil ve hazır giyim markaları; kalite, moda ve trend belirleme gücünde ve ileri teknoloji kullanımında etkilidir ancak küresel rekabet koşulları altında, 150 milyar dolarlık ihracat hacmi aşılamamıştır.

AB ülkelerine fason üretim yapan sektörün düşük katma değerli üretimden kurtulup katma değeri yüksek, yenilikçi, bilgi ve ileri teknoloji içeren ürünlere yönelmesi gerekmektedir.

Sektör, “Sanayi 4.0” fırsatını yakalamak ve ihracat kapasitesini artırmak için tasarım, moda ve inovasyon konularında kendi Ar-Ge’sini kurmak zorundadır.

 Tekstil tasarım tarihimizde ilk örgütlü Ar-Ge modeli olarak, İstanbul’un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet tarafından Eski Saray’da kurulan ve öncü üretim yapan Ehl-i Hiref (Saray Meslek Ustaları) teşkilatını tanımlayabiliriz.

 Sarayın siyasal denetiminde; devletin yeni geleneği, kimliği ve gücünün göstergesi olan ürünlerin geliştirilmesi için Ehl-i Hiref teşkilatında görevli usta nakkaşlar görevlendirilmiştir.

Devletin yeni imajını betimleyen mimari yapılar, çadırlar, otağlar, halı, kumaş, çini, mücevher gibi pek çok ürün Nakkaşan-ı Hassa bölüğünde teknoloji ve ustalığı birleştiren nakkaşlar tarafından tasarlanmıştır. Devrin en pahalı malzemeleri, en modern teknolojileri ve özel ustalarca üretilen eserler, imparatorluk sınırlarını aşarak Avrupa ülkelerinde Turquality modasını yaratmıştır. Türk dokumaları ve halılar kilise ve sarayların prestij malzemesi olmuştur.

 Ehl-i Hiref teşkilatı Dokumacı Bölüğü’nde usta nakkaşların mimari mekanların dekorasyonu ve elit bir çevre için tasarladıkları saray kimliğine uygun kumaş ve kıyafetler halk tarafından olumlu bir model olarak taklit edilmiş, gündelik hayatta kullanılmıştır.

Bu bildiride Ehl-i Hiref örneği üzerinden, Ar-Ge yapılanmasının önemi irdelenecektir.

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article