Oscar Wilde'ın Mutlu Prens Adlı Masalının Türkçe'ye Çevirileri Üzerine Örnek Bir Çalışma

Burcu Kanıdinç

Abstract


Ünlü İngiliz yazar Oscar Wilde’ın Mutlu Prens’i, gerçekçi gerçek üstü hikâyesiyle çocuk edebiyatında özel bir yere yerleştirilen çağdaş bir masal ve İngiliz edebiyatı klasiğidir. Ünlü bir çocuk yazını klasiği olduğu ve yayınlanmış birçok Türkçe çevirisi bulunduğu için, çevirmen seçimlerini görmek ve çeviri teorileri açısından incelemek için zengin bir kaynaktır. Bu çalışmada, "The Happy Prince and Other Tales” ın çevirileri ile çevirmenlerin karar verdiği kültürel unsurlar, sözcük dizileri, çeviri stratejileri, Toury’nin Normlar Teorisi ve Venuti’nin yeterlilik / kabul edilebilirlik kavramları çerçevesinde Türkçe'ye çevrilmiş üç örnek tarihsel süreçte şekillenen eğilimler de göz önüne alınarak incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, çocuk yazını çerçevesinde Oscar Wilde'ın Mutlu Prens’inin betimsel bir analizini yapmak ve teorik açıdan çeviri eleştirisi çerçevesinde Türkçe'ye çevirilerini karşılaştırmalı bir metin analiziyle incelemektir. Ayrıca, aynı masal metninin farklı zamanlarda farklı çevirmenler tarafından yapılan çevirilerin yabancılaştırma /yerlileştirme, sözcük seçimi, isimlendirme ve kültürel öğelerle ilgili olarak benzerlik ve farklılık gösterebileceğini iddia etmektir. Çocuk yazını ve peri masallarını kavramak için bir başlangıç olarak edebi metin incelemesi yapılmıştır. Ardından Mutlu Prens ve Oscar Wilde, kaynak metin ve yazarla yakından tanışmak üzere tanıtılmıştır. Hedef metinlerin hedef kültüre önemini vurgulamak ve çevirmenler hakkında fikir sahibi olmak için hedef metinler ve çevirmenler tanıtılmıştır. Daha sonra, Toury'nin çeviri normları ve Venuti'nin yabancılaştırma ve yerlileştirme konusundaki teorik yaklaşımları irdelenmiştir. Son olarak çevirilerin örnekler yardımıyla karşılaştırılması değerlendirilmiş ve sonuçlandırılmıştır. Genel eğilim çevirmenlerin kullandıkları stratejilerin yabancılaştırmadan yerlileştirme eksenine doğru değişim gösterdiği şeklinde olsa da çevirmenlerin kararlarına ve çevirmenlerin konsantrasyon alanlarının ana özelliklerine göre çeviri stratejileri de farklılık göstermiştir.


References


Oscar WILDE, ç. N. (2016). Mutlu Prens. İstanbul: Can Çocuk Yayınları.

Oscar WILDE, ç. S. (1928). Bahtiyar Prens. İstanbul: Orhaniye Matbaası.

Oscar WILDE, ç. Ü. (1960). Mutlu Prens. İstanbul (Ekin Basımevi): Varlık Yayınevi.

TOURY, G. (2012). Descriptive Translation Studies and Beyond. John Benjamins Publishig Company.

VENUTI, L. (1995). The Translator's Visibility. London and Newyork: Routledge.

VENUTI, L. (2004). The Translation Studies Reader. New York: Routledge.

BAKER, M. (1992). In Other Words: A Coursebook on Translation. Routledge.

BAKER, M. (1998). Routledge Encyclopedia of Translation Studies. London and New York: Routledge.

BENDER, L. (2009, September 15). Interview: "Translation is the most important channel of intercultural dialogue". Retrieved October 17, 2016, from Qantara.de: https://en.qantara.de/content/interview-translation-is-the-most-important-channel-of-intercultural-dialogue

BENJAMIN, W. (2009). The Task of Translator: Comparative Literature From the Enlightenment to the Global Present. New Jersey: Princeton University Press.

CINCAN, A. (2014, April 25). Challenges in Translating Literature. Retrieved October 11, 2016, from Inbox TRANSLATION: http://inboxtranslation.com/blog/challenges-translating-literature/

COILLIE, J. V. (2014). Children's Literature in Translation: Challenges and Strategies. New York: Routledge.

DALARNA, H. (2007). The Hidden Messages in Oscar Wilde's "The Happy Prince" And the Debate on the Target Audience.

HUNT, P. (1999). Understanding Children's Literature. London and New York: Routledge.

KIR, N. (2012). The Effect of Translation Studies on Comparative Literature. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, Issue 14.

OITTINEN, R. (2000). Translating For Children. New York & London: Garland Publishing.

Oscar WILDE, ç. N. (2016). Mutlu Prens. İstanbul: Can Çocuk Yayınları.

Oscar WILDE, ç. S. (1928). Bahtiyar Prens. İstanbul: Orhaniye Matbaası.

Oscar WILDE, ç. Ü. (1960). Mutlu Prens. İstanbul (Ekin Basımevi): Varlık Yayınevi.

PUURTINEN, T. (1998). Syntax, Readability and Ideology in Children's Literature. Erudit, pp. 524-543, vol. 43, n° 4.

SALDANHA, G., & O'BRIEN, S. (2014). Research Methodoligies in Translation Studies. Routledge.

SHAVIT, Zohar (2003) Cheshire Puss,... Would you tell me, please, which way I ought to go from here?” Research of Children’s Literature – The State of the art. How did we get there – how should we proceed. In: VÁZQUEZ, J. S. F. et al (Eds.) Realismo social y mundos imaginarios: Una Convivencia para el Siglo XXI. Espanha: Servicio de Publicaciones de La UAH

STRAUMANIS, K. (2013, December 10). Why Literature in Translation is SUPER SUPER IMPORTANT. Retrieved October 14, 2016, from Three Percent: A Source for a International Literature at the University of Rochester: http://www.rochester.edu/College/translation/threepercent/index.php?id=8872

TOURY, G. (2012). Descriptive Translation Studies and Beyond. John Benjamins Publishig Company.

VENUTI, L. (1995). The Translator's Visibility. London and Newyork: Routledge.

VENUTI, L. (2004). The Translation Studies Reader. New York: Routledge.

VID, N. (2008). The Challange of Translating Children's Literature: Alice's Advantures in Wonderland Translated by Vladimir Nabokov. Vol 5, No 1-2.

WILDE, O. (1997, May 6). The Happy Prince and Other Tales. Retrieved October 23, 2016, from Project Gutenberg: http://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0CBsQFjAA&url=http%3A%2F%2Flivros.universia.com.br%2F%3Fdl_name%3DThe-Happy-Prince-and-Other-Tales.pdf&ei=dJwjVabIOcyTsAG40YHoDw&usg=AFQjCNH1NP5y9nTHIwRDufptKky1K1W-pA&bvm=bv.89947451,d


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article