Türk Milli Basınında Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Mustafa Samur

Abstract


Boğazlar meselesi devletler hukukunda üç ana başlık altında incelenmektedir. Bunlar; Devletçe Kapalılık, Sözleşmeli Kapalılık ve Sınırlı Açıklıktır. Devletçe Kapalılık; İstanbul’un fethi 1453’ten 1841 yılına kadar sürmüştür. Bu dönemde boğazların kontrolü Türklerde olduğu gibi Karadeniz, Türk gölü haline gelmiştir. Antlaşmalı Kapalılık; 1841, 1856 ve 1871 antlaşmalarının yapıldığı dönemdir. Lozan Antlaşmasından Montrö Boğazlar Sözleşmesine kadar geçen döneme ise Sınırlı Kapalılık denilmektedir. Türkiye, Lozan Antlaşmasıyla oluşan Boğazlar Komisyonundan, egemenlik haklarının kısıtlanması, boğazların uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi, boğazların iki yakasını silahlandıramamasından dolayı rahatsızdı. Ayrıca güvenlik konusunda Milletler Cemiyeti’nin etkisizliği, Avrupa’da silahlanma yarışının başlaması, İtalya’nın Habeşistan’a saldırması ve benzeri durumlar Boğazlarının Statüsünün yeniden konuşulmasını gerektirdi. Türkiye Cumhuriyeti, 10 Nisan 1936’da Lozan Antlaşmasını imzalayan ilgili devletlere durumu bildirerek Montrö’de boğazlarla ilgili uluslararası bir konferansın toplanmasını sağladı. 20 Temmuz 1936’da Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalanarak, boğazlar komisyonu kalktı. Türkiye, boğazlarda asker bulundurma hakkını aldı. Ayrıca Türkiye, savaşa girer veya savaş tehlikesiyle karşılaşırsa boğazları kapatabilecekti. Bu bağlamda çalışmada “Montrö Boğazlar Sözleşmesi”nin önemi ve Türk Milli Basınına yansımalarına yer verilmiştir. Böylece Atatürk dönemi Türk dış politikasının önemli bir noktasına ışık tutulmaya çalışılmıştır. Çalışma tarama niteliğinde olup kaynak taraması yoluyla, arşiv vesikaları, zabıt cerideleri, süreli yayınlardan yararlanılmıştır. Kısaca çalışmaya ilişkin veriler belgesel taramayla gerçekleştirilmiştir.[f1] 

 [f1]Maksimum 250 kelime

Maximum 250 words


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article