Hak ve Özgürlük Arayışında Osmanlı Kadın Dergi ve Gazeteleri

Yasemin Sancar Koyuncuoğlu

Abstract


Bu çalışmada Osmanlı dönemi kadın hareketini besleyen, kadınların kamusal alanda görünürlüğünü sağlayan dergi ve gazeteler incelenecektir. İlk kadın dergisi olarak konumlandırabileceğimiz 1869 yılında haftalık olarak 48 sayı çıkartılmış Terakki-i Muhadderat’ın (manası: İffetli Kadınların İlerlemesi) basımının ardından 40 civarında kadın dergi ve gazetesinden bahsetmek mümkündür. Bu dergi ve gazetelerden sahibi ve yazar kadrosu tamamen kadın olan ilk dergi olmak özelliği, 1886 yılında 15 günde bir yayımlanmış “Biz ki ‘saçı uzun aklı kısa’ diye erkeklerin hande-i istihzasına [alaycı gülüşlerine] hedef olmuş bir taifeyiz. Bunun aksini ispat etmeye çalışacağız” diyen Şükûfezar’a (manası: Çiçek Bahçesi) aittir. Önce haftada iki, sonra haftada bir yayımlanmış diğer bir yayın olan Hanımlara Mahsus Gazete ise 1895'ten 1908'e kadar 612 sayıya kadar ulaşmış, yazar kadrosunun hemen hepsinin kadınlardan oluştuğu en uzun ömürlü kadın gazetesidir. 1908’de ilan edilen II. Meşrutiyet’le birlikte bir özgürlük havası esmiş ve kadın dergilerinin sayısında ciddi bir artış gözlenmiştir. Bu dergiler arasında Osmanlı kadın hareketine destek vermiş en radikal dergi ise Müdafaa-i Hukuk-i Nisvan Cemiyeti’nin [Osmanlı Kadınının Haklarını Savunma Derneği] yayın organı olan Kadınlar Dünyası dergisidir. Bu dönemin dergi ve gazetelerini incelediğimizde kızlara yönelik eğitimin genişletilmesi, kadınların ev içi rolleri, kadınlara çalışma imkânı sağlanması gibi konuların sıklıkla tartışıldığı görülecektir. Dolayısıyla bu dergi ve gazeteler kadınların kendi düşüncelerini ifade edebildikleri, karşı çıkışlarını ve taleplerini duyurabilecekleri önemli birer araç haline gelmişlerdir. Bu bağlamda burada bahsi geçen dergiler incelecek ve kadın hareketindeki etkileri ortaya çıkarılacaktır.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article