SESİ KISILMIŞ KADINLAR: ANA AKIM TÜRK SİNEMASININ ERİL DİLİNDE KADIN KARAKTERLER

İren Dicle Deveci

Abstract


Küresel film endüstrisi gibi Türkiye’deki sinema endüstrisi de büyük ölçüde erkek egemen sisteme dayanmaktadır. Bu durumun ilk göstergesi, özellikle ana akım sinema içinde yer alan yaratıcı ve teknik iş gücünün büyük oranda erkek yoğunluklu olmasıdır. Diğer taraftan, tecimsel sinema dahilinde ortaya konan içerikler, üreticisinin kadın ya da erkek olması büyük ölçüde fark etmeksizin, ataerkil kodlar üzerinden şekillenen bir kültürel art alanın yansısı olarak iş görmekte ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini sürekli yeniden üreten eril dilin açıktan ya da gizil şekilde pekiştirildiği bir popüler kültür mecrası teşkil etmektedir. Bu çalışma ise, günümüz ana akım Türk sinemasının en çok izlenen örnekleri üzerinden, popüler kültür ürünlerinde kadınların “konuşma iradesinin” gizil ayrımcı pratikler dahilinde nasıl kısıtlandığının incelenmesini amaçlamaktadır.

Çalışma kapsamında, popüler filmlerde kadının nasıl konumlandırıldığını test etmek için akademik dünya dışında da kimi feminist çevrelerce kullanılan Bechdel testi, sosyo-linguistik çalışmaların konuşan aktörlerin ilişkisel konumlarının oluşmasında önemini vurguladığı temel kategorilerle genişletilerek son beş yılın en çok gişe hasılatı elde etmiş yerli yapımlarına uygulanmıştır.  Bu doğrultuda, Recep İvedik 5(2017), Dağ 2(2016), Düğün Dernek 2(2015), Recep İvedik 4(2014) ve Düğün Dernek(2013) filmleri, kadın karakterlerin ne kadar, kimlerle, hangi motivasyon ve içerimle konuştukları, ayrıca konuşmayı başlatma ve bitirme gücüne sahip olup olmadıkları ana soruları üzerinden incelenmiştir. Analiz sonucunda filmlerde az sayıda bulunan kadın karakterlerin ne anlatının ne de filmsel evrendeki konuşma düzeninin özneleri olarak yer alabildikleri; eril temsil sisteminin izin verdiği sınırların dışında herhangi bir söylem geliştirmelerine izin verilmediği; karakterlerin konuşma düzeninin ise erkek karakterler eliyle uygulanan erkek egemen dilsel sistemi yeniden ürettiği tespit edilmiştir.

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article