Yeni Medyanın Yeni Eşik Bekçileri Olarak Haber Doğrulama Siteleri: “Teyit.Org” Örneği

Neslihan Yolçu

Abstract


Teknolojik gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan yeni medya, haberin toplanma ve yayılma hızını, etki alanını genişletmekte aynı zamanda haber üreten aktörleri de çoğaltmaktadır. Yeni medyanın sunduğu olanaklardan yararlanabilen herkes artık “yurttaş muhabir” olarak gönüllü şekilde haber üretim sürecine katılabilmektedir. Yeni medyanın gazetecilik pratiğine sunduğu fırsatlar ve kolaylıklar beraberinde yeni tehdit alanları ve sorunları da getirmiştir. Bu sorunların başında “yalan haberler (fake news)” gelmektedir. Günümüzün en büyük problemlerinden biri, haberciliğin temel ilkelerinden olan “haber doğrulama” ilkesinin atlanarak yalan haberlerin çok hızlı biçimde sosyal medyada yayılmasıdır. Yapılan araştırmalar da Türkiye’nin yalan haberlere karşı en az savunmasız durumda olan ikinci ülke olduğunu göstermektedir (Açık Toplum Enstitüsü, 2018 Raporu).

Yalan haber tartışmalarından yola çıkılan bu çalışmanın amacı, yeni medyanın yeni eşik bekçileri olarak haber doğrulama sitelerini analiz etmektir. Bu bağlamda Türkiye’de ve dünyada haber doğrulama sitelerinin ve araçlarının gelişimine, çalışma ilkelerine ve etkinlik alanına bakılmıştır. Çalışma, Avrupa Birliği (AB) tarafından desteklenen ve Uluslararası Doğruluk Kontrolü Ağı (International Fact-Checking Network) ilkelerini benimseyen “teyit.org” adlı haber doğrulama sitesi ile sınırlandırılmıştır. 15 günlük bir içerik analizi yöntemi teyit.org sitesindeki haberler niceliksel ve niteliksel analize tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgulara göre Türkiye’de haber doğrulama sitelerinin daha başlangıç aşamasında olduğu, haber doğrulama sitelerinin önemi ve çoğaltılması gerekliliği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yeni medya, yalan haber, haber doğrulama siteleri, yurttaş haberciliği, eşik bekçiliği


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article