Ebeveyn Özyeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Seda Özkubat, Fatma Elibol

Abstract


Bu araştırmada, okul öncesi dönemde çocuğu olan annelerin ebeveyn özyeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubunu, Kırıkkale ilinde yer alan bağımsız anaokullarına devam eden  5  yaş grubu çocuğu olan 203 anne oluşturmuştur.

Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanmış “Genel Bilgi Formu”  ve Priscilla, Coleman ve Katherine, Karraker (2000)  tarafından geliştirilip, Kotil (2010) tarafından Türkçe uyarlama çalışması yapılan Ebeveyn Özyeterlik Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçek; ilgi, disiplin, katılım, bakım ve sağlık içerikli beş alt boyuttan oluşmaktadır.

Verilerin analizi ilişkisiz örneklemler için t testi ve ANOVA ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları incelendiğinde; cinsiyet değişkeninde kız ve erkek çocuğa sahip annelerin “Ebeveyn Özyeterlik Ölçeği” alt boyut puanları ve toplam puanlarında anlamlı bir fark ortaya çıkmadığı saptanmıştır.  Anne çalışma durumu değişkeni incelendiğinde ise, katılım ve sağlık alt boyutlarında çalışmayan annelerin lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Çocuğun doğum sırası ele alındığında, en yüksek puan ortalamalarının ilk ve ikinci çocuklara sahip ebeveynlerde yoğunlaştığı, bununla birlikte katılım ve sağlık alt boyutlarında da anlamlı farklılıklar oluştuğu görülmüştür.

 


References


Bandura, A. (1994). Self-efficacy. In V. S. Ramachaudran (Ed.), Encyclopedia of humanbehavior(Vol. 4, pp. 71-81). New York: AcademicPress. (Reprinted in H. Friedman [Ed.], Encyclopedia of mentalhealth. San Diego: Academic Pres.

Bekman, S. (1998). Eşit Fırsat: Anne-Çocuk Eğitim Programı’nın Değerlendirilmesi. İstanbul: Anne Çocuk Eğtim Vakfı Yayınları-12, Yapım Matbaası.

Belegeman, T. (2005). Annede Depresyonun Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi Üzerinde Etkileri. Ö.İ Ertem (Edit) Gelişimsel Pediatri (211-223). Ankara: Çocuk Hastalıkları Araştırma Vakfı.

Cavkaytar, A., Aksoy, V. ve Ardıç, A., (2014). Ebeveyn öz yeterlik ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışmasının güncellenmesi. Anadolu Journal of EducationalSciences International, 4(1), 69-76. 43.

Coleman, P.K. ve Karraker, K.H. (1997). Self efficacyandparentingqualityfindingsandfutureapplications. DevelopmentalReview, 18, 47-85.

Coleman, P.K.,Trent A., Bryan S., Kıng B., Rogers N., ve Nazır. M. (2002). Parentingbehaviormothers’ self-efficacybeliefsandtoddlerperfmance on bayleyscales of infantdevelopment. Early Child Development andCare, 172 (2), 123-140.

Coleman P, Karraker K. Self-efficacyandparentingquality: Findingsandfutureapplications. DevelopmentalReview. 1997;18:47–85.

Esther M. L.,Crockenberg S. C. (2002). Thedevelopment of maternalselfefficacyandıtsımpact on maternalbehavior. İnfancy, 3 (2), 227-247.

Halsam, D.M.,Pakenham K.I., Smith, (2006). A.Socialsupportandpostpartumdepressivesymptomology: themediating role of maternal self efficacy. İnfantMentalHealthJournal. 27 (3), 276-291.

Hess, C. R. Teti, D. M.,veHussey B. (2004). Self-efficacyandparenting of high-risk ınfants: themoderating role of parentknowledge of ınfantdevelopment. Journal of AppliedDevelopmentalPsychology, 25(4),p423- 437.

Hudson, D. B., Elek, S. M. ve Fleck, M. O. (2004). Fırst-tımemothers' andfathers' transıtıontoparenthood: ınfantcare self-efficacy, parentingsatisfaction, andınfantsex. Issues in ComprehensivePediatricNursing, 24 (1), 31-43.MacPhee, D. ve

Kotil, Ç. (2010). Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Yeni Başlayan 5 Yaş Çocukların SosyalDuygusal

Uyum Düzeylerine Annenin Ebeveyn Öz Yeterlik Algısı İle Okul

Beklentilerine Uyum Düzeyinin Etkisi. Yayınlanmamış doktora tezi. Marmara

ÜniversitesiEğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Miller-Heyl, J. (2003). Parent Self-EfficacyMediatestheImpact of Family. ( Poster). Presented at theAnnual Conference of theAmericanPsychologicalAssociation, 111th, Canada.

Myers, R. (1996). Hayatta Kalan On İki: Erken Çocukluk Gelişimi Programlarının Güçlendirilmesi. İstanbul: Anne Çocuk Eğitim Vakfı Yayınları, Varol Matbaası.Raikes

A.H. ve Thompson R. A. (2005). Efficacyandsocialsupportaspredictors of parentıng stres amongfamilies in powerty. İnfantMentalHealthJournal, 26 (3), 177-190.

Oktay, A., (2003). Türkiye’de Erken Çocukluk Eğitiminin Dünü, Bugünü, Geleceği. OMEP Dünya Konsey Toplantısı ve Konferansı, Kuşadası.

Parental self-efficacyandcompetence (2016) http://www.copmi.net.au/professionals-organisations/what-works/evaluating-your-intervention/parents-carers-families/competence

Sucuka, N. ve Şenocak, D. (1999). Yedi Çok Geç: Erken Çocukluk Döneminin Önemi Üzerine Düşünceler ve Öneriler. İstanbul: Yapım Matbaası.

Tucker, S. , Gross D.,Fogg, L., Delaney K. ve Lapporte, R. (1998). Thelongtermefficacy of

behavioralparenttraininginterventionforfamilieswith 2 yearsold. Research in NursingHealth, 21, 199-210.

Young, S. L.(2011). Exploringtherelationshipbetweenparental self-efficacyandsocialsupportsystems. MASTER OF SCIENCE. Iowa StateUniversity


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article