Türkiye’de Ekonomik Büyüme, Kentleşme ve Hizmet Sektörü İlişkisi: 1968-2016 Nedensellik Yaklaşımı

dilek tandogan

Abstract


Sanayi devrimiyle birlikte gelişen ekonomik büyüme, kentleşme sürecini de beraberinde getirmiştir. Daha açık bir ifadeyle ekonomik faaliyetlerdeki artış kentleşmeyi hızlandırmıştır. Diğer yandan özellikle gelişmiş ekonomilerde hizmet sektörünün payının sanayi ve tarım sektöründen daha fazla olduğu görülmektedir. Dolayısıyla ekonomilerde kentleşme ve hizmet sektörü payındaki artış ekonomik büyümenin bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda Türkiye için ekonomik büyüme, kentleşme ve hizmet sektörü arasındaki ilişkinin tespiti bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Ekonomik büyüme; GSYH (2010$), kentleşme; kentsel nüfus (toplam nüfus %) ve hizmet sektörü; hizmet sektörü katma değeri (GSYH %) ile temsil edilmiştir. Değişkenler Dünya Bankası veri tabanından temin edilmiştir. Ekonomik büyüme, kentleşme ve hizmet sektörü arasındaki ilişki 1968-2016 dönemi için Toda ve Yamamoto nedensellik sınaması yardımıyla araştırılmıştır. Nedensellik sınaması sonucu elde edilen bulgular, Türkiye’de ekonomik büyümeden kentleşmeye doğru tek yönlü, kentleşme ve hizmet sektörü arasında ise çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin varlığını ortaya koymuştur.

Ekonomik büyümeden kentleşmeye doğru tespit edilen tek yönlü nedensellik ilişkisinin önemi, Türkiye’de ekonomik büyümeyle birlikte kent nüfus yoğunluğunun da giderek artacağıdır. Dolayısıyla ekonomik büyümeyle birlikte hızlanacak kentleşme süreci ve kentleşme ile ortaya çıkacak olan durumlar iyi planlanarak daha yaşanabilir bir sürece katkı sağlanabilir. Ayrıca kentleşme ve hizmet sektörü arasındaki karşılıklı tespit edilen nedensellik ilişkisinin önemi, kentleşmenin hizmet sektörü gelişimini desteklemesi ve hizmet sektöründeki gelişimin de kentleşme sürecine etki ettiğini ortaya koymuş olmasıdır. Böylelikle ekonomik büyümeyle birlikte gelişen kentleşme hizmet sektörü gelişimine de katkı sunacaktır. Nitekim kentleşme sürecine bağlı olarak ortaya çıkan nüfus artışı hizmet sektörü iş gücü arzının artmasına neden olmaktadır. Buna bağlı olarak gelişen hizmet sektörü yeni istihdam olanaklarını destekleyerek kentsel nüfus oranının artmasına etki edecektir. 


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article