PARLAMENTONUN MÜZMİN KRİZİNİ TEKRAR DÜŞÜNMEK

Aydoğan Kutlu, Mustafa Cem Oğuz

Abstract


Parlamento, modern temsili demokrasinin olmazsa olmaz bir kurumu olarak kabul edilir. Klasik siyaset bilimi argümanına göre, Antikçağın kent-devletlerinin doğrudan demokrasi pratikleri, ulus-devlet çağında işlevsiz kalmıştır. Bu yüzden, modern bir toplum ve ulus ancak temsili demokrasi ile yönetilebilir. Ölçek argümanı denilen bu tez, serbest (gizli oy-açık sayıma dayalı) seçimler, halk adına yetkilendirilmiş vekiller, ulusa ait egemenliğin yetkili temsilciler aracılığıyla kullanılması gibi modern demokrasinin temel kavram ve kurumlarının kökenini oluşturur.

Temsile dayanan demokrasi fikri, bugün öylesine kökleşmiştir ki, onun  temel kurumu olan parlamentonun hariç bırakılabileceği bir demokrasiyi düşünmek ya absürtlük ya da imkânsız bir ütopyacılık olarak görülecektir. Bununla beraber, parlamento kurumunun tarihinin, demokrasinin gelişimiyle gerilimli bir ilişki içerdiği söylenebilir. Aristokrasinin rejim içinde kalesi gibi duran parlamentolar, çok önemli İngiltere istisnası dışında, hizip çatışmalarının ve siyasal yozlaşmanın mekanı olmuşlardır.

Parlamentonun, aristokrasi içi çatışmaların yuvası olmaktan çıkıp temsil ve demokrasiyle ilişkili hale gelmesi, Sanayi Devrimi sonrasındadır. Sanayi Devrimi’nin yarattığı toplumsal sorunun, oy hakkının genişletilmesi aracılığıyla temsili demokrasi içinde çözülmesi talebi, parlamentoyu dönüştürmüştür. Mamafih parlamentoyla ilgili tartışmalar bitmemiş ve 20. yüzyılın başında bu defa çok daha keskin bir tartışma ortaya çıkmıştır. Wilson ve Schmitt’in kuramsal eleştirilerine, 20. yüzyıl içinde devlet aygıtının genişlemesi ve uzmanlaşması ve yürütmenin güçlenmesi eşlik etmiş ve parlamento, işlevsizleşerek gözden düşmüştür. 21. Yy’da ise bu kriz sağ-populist iktidarlar tarafından yeni bir form altında devam etmektedir.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article