TÜRKİYE'DE KÜLTÜREL MODERNLEŞMENİN İDEOLOJİK KAYNAKLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Hüseyin Sadoğlu

Abstract


TÜRKİYE'DE KÜLTÜREL MODERNLEŞMENİN İDEOLOJİK KAYNAKLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

 

Türkiye, kültürel kimlik ve Batılılaşma tartışmalarının halen yoğun bir şekilde devam ettiği örnek ülkelerden biri olarak değerlendirilebilir. 19. yüzyılın ikinci yarısında önce askerî, malî ve idarî alanlarda başlayan modernleşme; 1839 Tanzimat Fermanı ile birlikte hukuksal ve toplumsal alanı da organize etme çabası içine girmiştir. Aynı süreçte bu kültürel değişime karşı güçlü tepkiler ortaya çıkmış olsa bile, önce II. Meşrutiyet (1908), ardından Cumhuriyet (1923) yönetimleri zamanında kültürel modernleşmenin kapsamı genişletilmiş ve devlet eliyle geniş kitlelere benimsetilmeye çalışılmıştır. Bu süreci yöneten veya destek veren Batıcı elitlere göre Rönesans, Reform, Sanayi Devrimi gibi büyük dönüşümleri yaşamayan Türk toplumunun Batı ile artan gelişmişlik farkını kapatabilmesi için istisnasız hemen her alanda hızlı bir modernleşme programını uygulaması zorunluydu. Ancak geniş kitleler ve muhafazakâr aydınlar - bilim, teknik, sanayi, tıp gibi alanlarda Batı'nın iktibas edilmesine itiraz etmemekle birlikte - kültürel kurum ve normların ( alfabe, kılık- kıyafet, dinsel kurumlar, müzik, sanat vb.) Batıcı bir perspektiften dönüştürülmesine şiddetle itiraz etmekteydiler. Bu çalışma Türkiye'de yaklaşık iki yüz yıllık bir geçmişi olan modernleşme / Batılılaşma sürecinin özellikle Batıcı aydınlar ve resmî elitler tarafından nasıl meşrulaştırıldığı ve hangi ideolojik saiklerle benimsetilmeye çalışıldığını ortaya koymayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: Modernleşme, Türkiye, Kültürel Reform, Batılılaşma, Türk Modernleşmesi.

 

AN EVALUATION ON THE IDEOLOGICAL SOURCES OF CULTURAL MODERNIZATION IN TURKEY

 

 

Turkey could be evaluated as one of the sample countries in which the debates of cultural identity and westernization are still intensively        going on. The modernization process, which firstly started in military, fiscal and administrative areas in the second half of 18th century, then struggled to organize juridical and social areas with the 1839 Rescript of Gülhane. Despite the simultaneous arise of some strong reactions against this cultural change, the scope of the cultural modernization was enlarged by the administrations of the Second Constitutionalist Period (1908) and early Republican Period (1923) and this process was tried to be widely adopted by the hand of the state. According to the westernized elites who managed or supported this process, it was necessary for Turkish society who never experienced great transformation processes such as the Renaissance, the Reformation or the Industrial Revolution, to implement a rapid modernization program in almost all areas in order to make up the development differences. But the large masses and conservative intellectuals, who in fact did not oppose to excerption of the western world in the areas such as the science, the industry or the medicine, strongly objected to the transformation of cultural establishments and norms such as the script, the dress, the religious establishments, the music, and the art from a western perspective. In this context, this study aims to put forward an understanding on how this modernization/westernization process has been legitimated by westernized intellectuals and official elites, and on the ideological motives which have been used to make this process adopted by the large masses.

Key Words: Modernization, Turkey, Cultural Reform, Westernization, Turkish Modernization.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article